مراقبت‌های بعد از لاپاراسکوپی رحم

یکی از روش‌های نوین جراحی کم‌تهاجمی در زنان، لاپاراسکوپی رحم است که برای تشخیص و درمان مشکلاتی مانند کیست تخمدان، فیبروم‌ها، چسبندگی‌های رحمی و برخی اختلالات ناباروری استفاده می‌شود. این روش که با ایجاد برش‌هایی کوچک و به وسیله دوربینی کوچک در عین حال با کیفیت انجام می شود ، با درد بسیار کمتر و دوره نقاهت کوتاه تری نسبت به جراحی باز همراه است که همین موضوع باعث شده تا امروز جایگزین مناسب برای جراحی باز به حساب آید.

دکتر زینب برکتی، جراح و متخصص زنان به روش لاپاراسکوپی، در این مقاله به تشریح مراقبت‌های بعد از لاپاراسکوپی رحم و تخمدان می‌پردازند. رعایت این نکات توسط بیماران می‌تواند نقش بسیار مهمی در تسریع روند درمان و بهبود وضعیت سلامت آنها داشته باشد. با ما همراه باشید تا با این مراقبت‌ها بیشتر آشنا شوید.

اهمیت رعایت مراقبت‌های بعد از لاپاراسکوپی رحم

رعایت مراقبت‌های پس از عمل به دلایلی اهمیت ویژه ای دارند. این دلایل به شرح زیر هستند:

1. کاهش عوارض احتمالی لاپاراسکوپی زنان: رعایت دستورالعمل‌ها و مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی رحم ، باعث کاهش خطر خونریزی، التهاب و ترشحات غیرطبیعی و در نهایت عفونت می‌شود.
2. بهبود سریع‌تر: رعایت درست و اصولی مراقبت های بعد از عمل لاپاراسکوپی، روند ترمیم بافت‌ها را تسریع می ببخشد.
3. کاهش درد: استراحت کافی و در عین حال تحرک به اندازه، می تواند در کاهش درد پس از عمل مفید باشد.
4. پیشگیری از مشکلات گوارشی: یکی از مشکلات رایج بعد از لاپاراسکوپی، مشکلات گوارشی است که بیماران بعد از عمل لاپاراسکوپی درگیر آن می شوند. با تغذیه مناسب و مصرف مایعات کافی می توان از یبوست و سایر مشکلات گوارشی جلوگیری کرد.

به ابتکار دکتر برکتی و تحت نظارت مستقیم ایشان، تیم جراحی پیش از عمل با بیماران جلسه توجیهی داشته تا تمامی نکات مراقبتی پس از لاپاراسکوپی و اهمیت آنها به طور کامل روشن شود. این روش تضمین می‌کند که روند بهبودی راحت‌تر طی شود و نتیجه جراحی بهترین حالت ممکن را داشته باشد.

بعد از عمل لاپاراسکوپی رحم چی بخوریم؟

تغذیه نقش مهمی در روند بهبودی بعد از عمل دارد. یک رژیم غذایی مناسب باعث کاهش التهاب، پیشگیری از یبوست و ترمیم سریع‌تر زخم‌ها می‌شود. برخی مواد غذایی که در این دوره توصیه می شوند، عبارت اند از:

• سبزیجات و میوه‌ های تازه: منابع غنی فیبر، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند و در عین حال می تواند به جلوگیری از یبوست کمک ‌کنند.
• مواد غذایی حاوی پروتئین: موادی چون تخم‌مرغ، ماهی، مرغ و لبنیات کم‌چرب باعث ترمیم بافت‌ها و بازسازی سلول‌ها می‌شوند.
• مایعات کافی: نوشیدن آب کافی، انواع سوپ و نوشیدنی های بدون کافئین به هیدراته ماندن بدن و بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک می‌کند.
• غذاهای نرم و کم‌چرب: غذاهای پخته، سبکی که هضم آسان دارند، باعث کاهش فشار روی شکم و پیشگیری از حالت تهوع می‌شوند.

*همچنین توصیه می‌شود در این دوره از مصرف غذاهای سنگین، سرخ‌شده و تند در روزهای ابتدایی با توجه به بروز مشکلاتی چون نفخ و یبوست خودداری کرد و وعده‌های کوچک و متعدد را جایگزین وعده‌های سنگین کرد تا فشار کمتری روی سیستم گوارش وارد شود.

نکات مراقبتی بعد از لاپاراسکوپی

نکات تکمیلی که باید بیماران بعد از عمل لاپاراسکوپی زنان، رعایت کنند، به شرح زیر می باشد:

استراحت و خوابیدن

استراحت کافی بعد از عمل، کلید اصلی بهبود است. در این موضوع، مطلوب است به موارد زیر توجه ویژه داشت:

• از فعالیت طولانی و ایستادن طولانی مدت در روزهای ابتدایی بعد از عمل خودداری شود.
• هنگام خواب، مطلوب است تا از خوابیدن به روی شکن پرهیز شود و حتی الامکان زیر زانوها، بالشتی قرار گیرد تا فشار کمتری به شکم وارد شود.
• در طول روز همواره سعی شود تا افراد پیاده روی سبک داشت و نیز در این بین چند استراحت کوتاه داشته تا از خستگی و فشار روی زخم جلوگیری شود.

مراقبت از زخم

زخم‌های کوچک ایجاد شده توسط لاپاراسکوپی نیازمند مراقبت هستند به شکلی که:

• زخم‌ها همیشه تمیز و خشک نگه داری شوند.
• هر گونه قرمزی، تورم یا ترشح غیرطبیعی را جدی گرفته و سریعاً باید به پزشک ارتباط گرفت.
• پانسمان‌ها باید طبق دستور پزشک تعویض شوند و از خیس شدن زخم ها جلوگیری شود.

مصرف داروهای تجویز شده

از سری مراقبت های بعد از عمل لاپاراسکوپی رحم، مصرف داروهای تجویز شده است که باید نکات زیر توسط بیماران رعایت شود:

• داروها باید طبق دستور پزشک مصرف شوند.
• از هرگونه تغییر خودسرانه در میزان یا زمان مصرف دارو باید خودداری شود.
• در صورت بروز عوارض جانبی مانند تهوع، سرگیجه یا حساسیت، پزشک باید در جریان باشد.

نبایدهای بعد از لاپاراسکوپی رحم

انجام برخی اقدامات نادرست بعد از عمل لاپاراسکوپی رحم می‌توانند روند بهبودی را کند کرده و کسب نتیجه بهینه را  به خطر بیاندازند. به‌عنوان مثال، بلند کردن اجسام سنگین و انجام ورزش‌های شدید قبل از تایید پزشک می‌تواند فشار زیادی به بدن و به ویژه باف جراحی شده وارد کند و ترمیم بافت‌ها را به تاخیر بیندازد. همچنین مصرف مشروبات الکلی و دخانیات می‌تواند روند بهبودی را کند کند و خطر عفونت را افزایش دهد. حتی اقداماتی مانند حمام طولانی مدت، رفتن به استخر یا سونا و قرارگیری طولانی مدت زخم ها در آب قبل از التیام کامل زخم‌ها نیز ممکن است مشکلاتی برای بیماران ایجاد کند.

مدت زمان استراحت بعد از عمل لاپاراسکوپی رحم

بسته به نوع عمل و شرایط جسمانی بیمار، مدت زمان استراحت متفاوت است:

• معمولاً بیماران فردای عمل لاپاراسکوپی زنان، می توانند به فعالیت های روزمره خود بپردازند.
• پس از پیاده روی روزانه، استراحت نسبی برای کاهش فشار به ناحیه جراحی شده توصیه می شود.
• شروع مجدد فعالیت‌های سنگین و ورزش‌های شدید معمولاً بعد از 2 هفته امکان پذیر خواهد بود درحالی که مطلوب است با تشخیص پزشک جراح انجام شود.

رعایت این زمان‌بندی به کاهش درد، جلوگیری از خونریزی و افزایش سرعت بهبود کمک می‌کند.

رابطه جنسی بعد از لاپاراسکوپی رحم

برای داشتن رابطه جنسی مطلوب نکات زیر رعایت گردد:

• حداقل ۲ تا ۴ هفته بعد از عمل توصیه می‌شود.
• این زمان باعث جلوگیری از فشار روی زخم‌ها و کاهش خطر عفونت است.
• در صورت تجربه درد یا خونریزی، رابطه جنسی باید به تعویق بیفتد و با پزشک مشورت شود.

علائم خطر بعد از لاپاراسکوپی

بیماران باید از علائم هشداردهنده که نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند آگاه باشند:

• درد شدید و ناگهانی در ناحیه شکم یا لگن.
• خونریزی بیش از حد یا ترشح غیرطبیعی از زخم.
• تب، لرز یا علائم عفونت.
• تهوع و استفراغ شدید که مانع مصرف مایعات و غذا می‌شود.

تشخیص به موقع این علائم و مراجعه فوری به پزشک، از عوارض جدی و در عین حال نادر عمل لاپاراسکوپی زنان جلوگیری می‌کند.

سوالات متداول

۱. بعد از لاپاراسکوپی چه زمانی می توانم حمام بروم؟
معمولاً پس از عمل و پس از برداشتن پانسمان اصلی، می‌توان دوش گرفت. اما ذکر این نکته حائز اهمیت است که نباید از آب داغ و وان استفاده کرد.

۲. برای کاهش نفخ و درد چه کار کنم؟
قدم زدن ملایم یک ساعت به صورت روزانه، بهترین راه برای جذب سریع‌تر گاز باقیمانده در شکم است.

۳. یبوست بعد از عمل را چگونه درمان کنم؟
مصرف مایعات فراوان، غذاهای پرفیبر (آلو، انجیر، میوه و سبزیجات تازه) می تواند مفید باشد.

۴. چه زمانی برای ویزیت مجدد باید مراجعه کنم؟
معمولاً یک تا دو هفته پس از عمل برای بررسی زخم‌ها و وضعیت کلی، نیاز به ویزیت مجدد وجود دارد.