کیست درموئید چیست؟
کیست درموئید تخمدان که با نام کیست مویی تخمدان هم شناخته میشود، یکی از شایعترین تودههای خوشخیم تخمدان است. این نوع کیست تخمدان برخلاف کیستهای رایج چرخه قاعدگی، ساختار متفاوتی دارند و از سلولهایی تشکیل میشود که توانایی تبدیل شدن به انواع بافتها را دارند. به همین دلیل، داخل آن ممکن است مو، چربی، پوست یا حتی دندان دیده شود. این کیست یک بیماری شناختهشده و قابل درمان در زنان است و در صورت بی توجهی می تواند با مشکلات جدی ایجاد کند. با ما همراه باشید تا در این مقاله با کیست درموئید تخمدان، علائم، روش تخشیص و درمان کیست مویی تخمدان از زبان دکتر برکتی، جراح و متخصص بیماری های زنان به روش لاپاراسکوپی بپردازیم.
کیست درموئید تخمدان چیست؟
کیست درموئید تخمدان یک توده خوشخیم و رایج در بین زنان است که از سلولهای جنینی باقیمانده ایجاد میشود. سلولهای جنینی باقی مانده توانایی تبدیل شدن به انواع بافت ها را دارند و به همین دلیل داخل این کیست ها می توان مو، چربی، پوست و حتی دندان مشاهده کرد. کیست مویی تخمدان رشد آهسته داشته و در بسیاری از زنان، به ویژه در سنین باروری، قابل مشاهده است. بسیاری از زنان سالها بدون آن که علامتی داشته باشند این کیست را با خود حمل میکنند و معمولاً در سونوگرافیهای معمولی تشخیص داده میشود. در بیشتر موارد، کیست درموئید فقط یک تخمدان را درگیر میکند، اما . اندازه آن میتواند از چند میلیمتر تا چند سانتی متر متغیر باشد. هرچقدر کیست بزرگتر شود، احتمال ایجاد علائم و عوارض بیشتر میشود، اما بسیاری از زنان تا مدتها از وجود آن بیخبر هستند.
علائم کیست مویی تخمدان
بسیاری از کیستهای درموئید بدون علامت هستند و به صورت اتفاقی در سونوگرافی تشخیص داده میشوند. با این حال، وقتی کیست بزرگ شود ، ممکن است علائم زیر در افراد مشاهده گردد:
• درد مبهم در قسمت پایین شکم یا لگن
• احساس سنگینی یا فشار در لگن یا شکم
• درد هنگام فعالیت جنسی
• افزایش تعداد دفعات ادرار
• نفخ یا احساس پری شکم
• تهوع و استفراغ در صورت پیچخوردگی
روش تشخیص کیست های درموئید تخمدان
برای تشخیص قطعی کیست های مویی تخمدان، پزشک معمولاً سونوگرافی را برای بیمار تجویز میکند. سونوگرافی شکمی برای دید بهتر کیستهای بزرگ و سونوگرافی واژینال مورد استفاده پزشکان قرار میگیرد.
علت ایجاد کیست های مویی تخمدان
علت ایجاد کیست درموئید تخمدان به سلولهایی برمیگردد که از دوران جنینی در بدن باقی میمانند. این سلولها توانایی تبدیل شدن به انواع بافتها را دارند و اگر در تخمدان فعال شوند میتوانند به تدریج یک توده خوشخیم بسازند که درون آن هر نوع بافتی مانند مو، چربی یا بافتهای دیگر دیده میشود. و یک اتفاق مادرزادی است که ممکن است در هر سنی خود را نشان دهد.
عوارض کیست درموئید تخمدان
کیست های مویی تخمدان به خودی خود خطرناک نیست، اما اگر در زمان مناسب تشخیص داده نشوند این عوارض عبارت اند از:
۱. پیچخوردگی تخمدان
این عارضه از مهمترین و خطرناکترین است. وقتی کیست وزن و حجم تخمدان را زیاد میکند، احتمال چرخیدن تخمدان دور خود بالا میرود. این وضعیت درد شدید، تهوع و استفراغ را ایجاد میکند. اگر اقدام به موقع صورت نگیرد، ممکن است بافت تخمدان آسیب جدی ببیند که در این شرایط مشکلات ناباروری هم ممکن است ایجاد شود.
۲. پارگی کیست
پارگی کیست درموئید تخمدان عارضهای است که کمتر رخ میدهد، اما اگر کیست دچار پارگی شود، مواد داخل کیست وارد حفره شکمی میشوند و میتواند باعث التهاب شدید شود. در این صورت، بیمار دچار درد ناگهانی و حساسیت شکمی میشود.
3. فشار بر اندامهای اطراف
در کیستهای بزرگ، فشار بر مثانه، روده یا اعصاب لگن ممکن است باعث مشکلات ادراری یا گوارشی شود که حتی در مواردی می تواند باعث ببروز مشکلات ناباروری شود.
آیا کیست درموئید تخمدان باعث نازایی میشود؟
در بیشتر موارد، این کیست باعث ناباروری نمیشود. عملکرد هورمونی تخمدان را مختل نمیکند و با چرخه قاعدگی ارتباطی ندارد. اما چند حالت وجود دارد که ممکن است باروری را تحت تأثیر قرار دهد:
• اگر کیست خیلی بزرگ باشد و فضای زیادی از تخمدان را اشغال کند
• اگر جراحی به شکلی انجام شود که به ناچار بخشی از بافت سالم تخمدان برداشته شود
• اگر پیچخوردگی باعث آسیب به تخمدان شود
• اگر کیست در هر دو تخمدان وجود داشته باشد
با این حال، در اغلب زنان، پس از درمان، تخمدان به عملکرد طبیعی خود بازمیگردد و بارداری بدون مشکل ممکن خواهد بود.
درمان کیست مویی تخمدان
این کیست با دارو یا تغییر سبک زندگی برطرف نمیشود. تنها درمان قطعی آن برداشتن کیست به کمک عمل جراحی است. ، اما در کیستهای مویی بزرگ، بیشتر پزشکان توصیه میکنند که به علت احتمال بروز عوارض، جراحی زود انجام شود.
عمل کیست درموئید تخمدان
عمل کیست درموئید تخمدان معمولاً با روش درمانی لاپاراسکوپی انجام میشود. این روش کمتهاجمی است و با چند برش کوچک روی شکم انجام میشود. جراح بعد از ایجاد برشها، لوله لاپاراسکوپ را که دوربین دارد وارد شکم میکند و مقداری گاز CO₂ تزریق میشود تا فضا باز شود. سپس کیست با دقت برداشته میشود و در انتها گاز تخلیه شده و برشها بسته میشوند. .
کیست مویی تخمدان و بارداری
داشتن کیست مویی در دوران بارداری غیرمعمول نیست و بسیاری از زنان بدون مشکل بارداری را طی میکنند.
• اگر کیست کوچک باشد، معمولاً جراحی نمیشود.
• اگر کیست بزرگ باشد یا احتمال پیچخوردگی وجود داشته باشد، جراحی بهتر است در سهماهه دوم انجام شود.
• بیشتر کیستها برای مادر یا جنین خطری ندارند و فقط باید تحت نظر پزشک باشند.
