رژیم غذایی اندومتریوز
آندومتریوز که یک بیماری وابسته به استروژن است و در آن بافتی مشابه آندومتر که همان پوشش داخلی رحم است، در خارج از رحم رشد میکند. خوشبختانه این بیماری چندان فراگیر نبوده و در حدود ۱۰ درصد در زنان سنین باروری دیده میشود. این بیماری معمولا با درد مزمن لگنی، قاعدگیهای دردناک، خونریزیهای غیرطبیعی و ناباروری همراه است. اگرچه درمان اصلی این عارضه، در موارد حاد تنها جراحی به روش لاپاراسکوپی برای برداشتن بافتهای اندومتریوزی می باشد، اما رژیم غذایی آندومتریوز نقش کلیدی در کنترل التهاب، تنظیم هورمونها و کاهش علائم دارد.
دکتر زینب برکتی، جراح و متخصص زنان با سالها سابقه در درمان بیماریهای زنان به روش لاپاراسکوپی، تأکید میکند که در کنار درمانهای دارویی و جراحی، اصلاح رژیم غذایی میتواند روند بهبود و کیفیت زندگی بیماران را به شکل محسوسی ارتقا دهد و نباید از اهمیت رژیم غذایی مناسب برای آندومتریوز غافل شد.
اهمیت رژیم غذایی اندومتریوز
این بیماری با التهاب مزمن و افزایش سطح استروژن ارتباط مستقیم دارد. نوع تغذیه میتواند هر دو عامل را تحتتأثیر قرار دهد. الگوی غذایی سالم می تواند با کاهش التهاب، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و تنظیم متابولیسم هورمونها همراه باشد و به کنترل علائم کمک میکند. در مقابل، تغذیه نامناسب التهاب و درد را تشدید می کند و روند درمان را مختل می کند. به همین منظور نباید از اهمیت تغذیه در درمان آندومتریوز غافل شد و لازم است در کنار درمانهای دارویی یا جراحی به روش لاپاراسکوپی برای بهبود کیفیت زندگی از رژیم غذایی آندومتریوز بهره برد.
اگر بهدنبال تشخیص دقیق و درمان مطمئن اندومتریوز توسط دکتر برکتی هستید، همین حالا نوبت خود را بهصورت آنلاین رزرو کنید.
در صورتی که سؤالی در ذهن دارید یا نیاز به راهنمایی بیشتری دارید، ما همراه شما هستیم.
مواد غذایی مناسب برای آندومتریوز
پژوهشها نشان میدهد که برخی مواد غذایی میتوانند از طریق کاهش التهاب، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و تنظیم هورمونها به کنترل آندومتریوز کمک کنند. مهمترین این مواد شامل موارد زیر است:
- سبزیجات تازه و تیره رنگ: سبزیجات تازه منبعی سرشار از فیبر هستند که در بهبود علائم آندومتریوز می توانند نقش به سزایی عمل کنند. سبزیجاتی مانند لسفناج، کلم بروکلی و جعفری علاوه بر فیبر، حاوی انواع ویتامین و آنتیاکسیدانها هستند و به کاهش استرس اکسیداتیو کمک میکنند.
- میوههای حاوی ویتامین سی: میوه هایی چون پرتقال، نارنگی، انار که حاوی ویتامین سی هستند، بر تقویت سیستم ایمنی بدن تاثیر به سزایی می توانند داشته باشند. همچنین این نوع میوه ها، به مانند سبزیجات حاوی فیبر و آنتی اکسیدان ها هستند که به تسکین علائم آندومترویز کمک میکند.
- مواد غذایی حاوی امگا ۳ (ماهی سالمون، تخم کتان، گردو): در رژیم غذایی آندومترویز، باید جایگاه ویژه ای برای مواد غذایی حاوی امگا 3 لحاظ کرد. علت اهمیت مصرف این مواد غذایی، خاصیت ضد التهابی است. با مصرف ماهی های چرب مانند سالمون، ساردین و تُن و مغزیجاتی چون گردو، می توان بر کاهش التهاب ناشی از آندومتریوز اقدام کرد.
- غلات کامل: برنج قهوهای، جو دوسر، نان سبوسدار با داشتن فیبر زیاد، به دفع سطح استروژن کمک می کنند. به همین منظور باید برای این اقلام غذایی، جایگاهی ثابت در رژیم غذایی آندومتریوز در نظر گرفت.
- روغن زیتون و آووکادو: این روغن ها منابع چربیهای غیراشباع و مفیدی هستند که از بروز التهاب مزمن جلوگیری میکنند.
- حبوبات (عدس، لوبیا، نخود): جایگزین خوبی برای گوشت قرمز محسوب میشوند و پروتئین گیاهی سالم فراهم میکنند. علاوه بر پروتئینی که این مواد غذایی دارند، فیبر موجود در این اقلام نیز باعث می شود تا به این مواد غذایی، در رژیم غذایی اندومتریوز نگاه ویژه ای شود.
مواد غذایی مضر برای آندومتریوز
در کنار مواد غذایی مفید، برخی اقلام خوراکیها میتوانند باعث تشدید التهاب و افزایش سطح استروژن شوند. حذف یا محدود کردن این مواد در رژیم غذایی آندومتریوز توصیه میشود:
- گوشت قرمز: باید این نکته را توجه داشت که مصرف به اندازه گوشت قرمز بدون چربی، برای بدن می تواند مفید باشد و تنها باید مصرف آن را کنترل کرد.
- محصولات لبنی پرچرب: محصولات پرچرب ممکن است حاوی چربی های اشباع شده باشند که می توانند منجر به افزایش علائم آندومتریوز شود. به همین منظور توصیه می شود تا بیماران از مصرف شیر و پنیر پرچرب و خامه خودداری کنند.
- غذاهای حاوی چربی ترانس : این نوع چربی ها را می توان بیشتر در غذاهای فرآوری شده و سرخ شده یافت. در تغذیه مناسب برای آندومتریوز، مصرف این نوع مواد غذایی به علت افزایش سطح التهابی که می توانند موجب شوند، منع شده است.
سیبزمینی و اندومتریوز
سیبزمینی میتواند جایگاه ویژه ای از رژیم غذایی اندومتریوز داشته باشد. مصرف سیب زمینی بهویژه زمانی که بهصورت آبپز یا بخارپز مصرف شود از ارزش غذایی بسیار بالایی برخوردار است. این ماده غذایی حاوی کربوهیدراتهای پیچیده و مقداری فیبر است که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کاهش نفخ کمک میکند. همچنین سیبزمینی منبعی از ویتامینها و مواد معدنی است که برای بدن مفید واقع می شوند. با این حال، مصرف بیشازحد از سیب زمینی یا مصرف آن به صورت سرخکرده و فرآوریشده ممکن است باعث افزایش التهاب شود که شرایط اندومتریوز را حادتر کند و بهتر است در برنامه غذایی زنان مبتلا به اندومتریوز با کنترل و احتیاط بیشتری مصرف شود.
درمان اندومتریوز با سیر
سیر بهدلیل خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی که دارد، بهعنوان یک ماده غذایی مفید شناخته میشود که می تواند از جایگاه ویژه ای در رژیم غذایی مناسب اندومتریوز برخوردار باشد. برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف سیر تازه یا حتی پودر سیر به صورت روزانه، میتواند به کاهش شدت درد در زنان مبتلا به اندومتریوز کمک کند. سیر ممکن است با کاهش استرس اکسیداتیو، محدود کردن تولید پروستاگلاندینها، مهار تکثیر سلولهای آندومتر و بهبود دفع استروژن، در کنترل علائم این بیماری نقش حمایتی داشته باشد. با این حال توصیه می شود تا در مصرف سیر، احتیاط شود و ترجیحاً با نظر پزشک مصرف شود.
بهترین رژیم غذایی برای درمان آندومتریوز
یکی از بهترین الگوهای تغذیهای برای بیماران آندومتریوز، رژیمی بر پایه مصرف میوه و سبزی تازه، ماهی، روغن زیتون، مغزها و غلات کامل استوار است و میزان مصرف گوشت قرمز و غذاهای فرآوریشده در آن پایین است.
مطالعات نشان دادهاند زنانی که از این نوع رژیم پیروی میکنند، کمتر دچار علائم شدید آندومتریوز میشوند. این رژیم با کاهش استرس اکسیداتیو، بهبود عملکرد کبد در دفع استروژن و تعدیل پاسخ ایمنی، در کنترل علائم بیماری مؤثر است.
علاوه بر جایگه این رژیم در تغذیه مناسب آندومتریوز، رژیمهای ضدالتهاب که در آن قند و چربی ترانس محدود شده باشد و مصرف سبزیجات و دانههای گیاهی زیاد است، نیز نتایج مثبتی در کاهش درد و نفخ نشان دادهاند.
مکملهای مناسب برای آندومتریوز
در کنار رژیم غذایی، مصرف برخی مکملها میتواند روند بهبود را تسریع کند. با این حال، باید همیشه زیر نظر پزشک انجام شود. مکملهای توصیهشده شامل:
- ویتامین D: سطح پایین آن با افزایش خطر و شدت آندومتریوز ارتباط مستقیم دارد.
- منیزیم: در کاهش گرفتگی عضلانی و درد قاعدگی مؤثر است.
- زینک و ویتامین E: هر دو دارای خاصیت آنتیاکسیدانی هستند و به بهبود عملکرد ایمنی کمک میکنند.
- زردچوبه و مکمل کورکومین: در مطالعات آزمایشگاهی نشان داده شده که در رژیم غذایی اندومتریوز، می تواند جایگاهی ثابت برای کاهش التهاب و تقویت سیستم ایمنی بدن داشته باشد.
اگر بهدنبال تشخیص دقیق و درمان مطمئن اندومتریوز توسط دکتر برکتی هستید، همین حالا نوبت خود را بهصورت آنلاین رزرو کنید.
در صورتی که سؤالی در ذهن دارید یا نیاز به راهنمایی بیشتری دارید، ما همراه شما هستیم.
